Το έργο αφορά στην ολοκληρωμένη ανάπλαση του παραλιακού μετώπου του πολεοδομικού συγκροτήματος της πρωτεύουσας προς τον Φαληρικό όρμο.

Η επίλυση καίριων περιβαλλοντικών και λειτουργικών προβλημάτων της πρωτεύουσας, όπως και η κατοχύρωση και καθιέρωση του ρόλου της παραλιακής ζώνης του Φαληρικού Όρμου ως πόλου δραστηριοτήτων, αναψυχής, πολιτισμού, αθλητισμού και τουρισμού μητροπολιτικής εμβέλειας, μέσω της ανασύστασης ενός Μεσογειακού Πάρκου, αποτελούν σήμερα τη μεγάλη πρόκληση, καθώς παρέμεναν ως εκκρεμότητα που ανέστειλε επί σχεδόν δύο δεκαετίες τη δυναμική της πόλης, απαξιώνοντας τα υλοποιημένα έργα των Ολυμπιακών Αγώνων.
Η ανάγκη προώθησης των πιο πάνω στρατηγικών στόχων και υλοποίησης των σχετικών έργων αστικής ανάπλασης, έγινε ακόμη πιο ορατή με το εθνικής σημασίας έργο του Κέντρου Πολιτισμού Σταύρος Νιάρχος και τη χωροθέτηση κεντρικών λειτουργιών της πόλης στο θαλάσσιο μέτωπο.
Η τελευταία φάση του σχεδιασμού που καθορίζει το σημερινό έργο, ξεκίνησε το 2011, όταν με πρωτοβουλία του ΥΠΕΚΑ και χρηματοδότηση του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος» (ΙΣΝ) ανατέθηκαν το νέο Concept Master Plan έκτασης 560 στρεμμάτων για τη δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου (μεταξύ της Λ. Κηφισού και της Εσπλανάδας) στο Renzo Piano Building Workshop και η ολοκληρωμένη δέσμη μελετών του Πάρκου σε κοινοπραξία σημαντικών ελληνικών μελετητικών γραφείων. Το πρόγραμμα ολοκληρωμένης ανάπλασης του Φαληρικού Όρμου θεσμοθετήθηκε το 2013 και οργανώθηκε αρχικά σε τρία διακριτά, από πλευράς αντικειμένου, Υποέργα (Ι, ΙΙ & ΙΙΙ) που συμπλέκονταν χωρικά.
Η Περιφέρεια Αττικής, αξιοποιώντας τη δυνατότητα χρηματοδότησης του έργου με πόρους της πολιτικής συνοχής στοχεύει πλέον στη μεγιστοποίηση των ωφελειών για την κοινωνία και το αστικό περιβάλλον, υιοθετώντας τις αρχές του New European Bauhaus (NEB), συμβατές με τους σύγχρονους Ευρωπαϊκής στόχους της Πράσινης και Αειφόρου Ανάπτυξης, που θέλουν πράσινες, βιώσιμες και συμπεριληπτικές πόλεις, βελτιώνοντας την καθημερινότητα των πολιτών.

Για το σκοπό αυτό, η Περιφέρεια Αττικής στο πλαίσιο συνεργασίας με τη DG REGIO της ΕΕ, τους Συμβούλους της Ομάδας JASPERS και με ελληνική διεπιστημονική ομάδα συμβούλων μελετητών του έργου, προέβη στον εμπλουτισμό του εμβληματικού Αστικού Μητροπολιτικού Πάρκου στο Φαληρικό Όρμο με την επωνυμία «ΑΕΝΑΟΝ» με τα απαραίτητα εκείνα στοιχεία, σε επίπεδο φυσικού και λειτουργικού σχεδιασμού, που θα το καταστήσουν επιτυχημένο σημείο αναφοράς για την Αθήνα, την Αττική και την Ευρωπαϊκή Ένωση γενικότερα.
Με γνώμονα την Ευρωπαϊκή Πολιτική για την Πράσινη Μετάβαση καθώς και τον εμβληματικό χαρακτήρα του έργου, η Περιφέρεια Αττικής, σε συνεργασία με το Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» εμπλούτισαν τον υφιστάμενο σχεδιασμό του Πάρκου με έναν «συμμετοχικό» σχεδιασμό που πραγματοποιήθηκε με την συνεργασία Φορέων, Οργανισμών και Πολιτών με σκοπό τη σύνθεση και την ανταλλαγή παραγωγικών προτάσεων για την ανάπλαση της περιοχής, με τρόπο που να περικλείει τόσο τις κοινωνικές, όσο και τις περιβαλλοντικές και αρχιτεκτονικές ανάγκες του έργου.

Οι προτάσεις που συγκεντρώθηκαν αφορούσαν στο βέλτιστο μείγμα χρήσεων ώστε να μεγιστοποιηθεί η προσέλκυση του κοινού, στην ενίσχυση των εκπαιδευτικών θεματικών δράσεων, στην εξασφάλιση της συμπερίληψης όλων των ηλικιών, στην προσβασιμότητα προς το Πάρκο και στην προσπελάσιμοτητα των ΑμΕΑ καθώς και στην αναβάθμιση διαδρομών πεζής μετακίνησης και σύνδεσης ποδηλατικών διαδρομών.
Το συνολικό πρόγραμμα έργων, όπως τελικά διαμορφώθηκε, συγχρηματοδοτείται από το Ταμείο Συνοχής των περιόδων προγραμματισμού 2014-2020 και 2021-2027, μέσω των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον, Αειφόρος Ανάπτυξη 2014-2020» και Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή 2021-2027», αντίστοιχα.

Τα έργα της περιοχής ανάπλασης, αποσκοπούν: (α) στην περιβαλλοντική αναβάθμιση της περιοχής και δημιουργία ενός Μητροπολιτικού Πάρκου συνολικής έκτασης περίπου 600 στρεμμάτων με άξονες τη φύση, τον πολιτισμό την άσκηση /άθληση, τη ψυχαγωγία, (β) στην αρμονική και λειτουργική διάταξη των τεχνικών υποδομών και ειδικώς των συγκοινωνιακών έργων της παράκτιας ζώνης, για τη διασφάλιση της απρόσκοπτης και αρμονικής συνέχειας της πόλης, καθώς και τη βέλτιστη σύνδεση της παράκτιας ζώνης με το υπερτοπικό δίκτυο, (γ) στην αποτελεσματική αντιπλημμυρική προστασία της άμεσης και ευρύτερης περιοχής, (δ) στη λειτουργική και αισθητική σύνδεση και συνέχεια της παραλιακής ζώνης του Π. Φαλήρου με το πάρκο του Σταδίου Ειρήνης και Φιλίας, την Καστέλλα και τον Πειραιά, αξιοποιώντας, αναβαθμίζοντας τα ήδη υλοποιημένα Ολυμπιακά έργα στον Φαληρικό Όρμο, από τον Ιλισσό στο Δέλτα.

Τα έργα προωθήθηκαν σε δύο κατασκευαστικές Φάσεις, Α’ και Β, εκ των οποίων η Α’ Φάση συγχρηματοδοτείται από το Ε.Π. «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον, Αειφόρος Ανάπτυξη 2014-2020» και η Β’ Φάση από το Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή 2021-2027».
Η Α΄ Φάση αφορά αποκλειστικά στην εκτέλεση Έργων Αστικών Υποδομών (συγκοινωνιακά, υδραυλικά και συνοδά έργα ΗΜ καθώς και μετατοπίσεις/αποκαταστάσεις δικτύων ΟΚΩ), δηλαδή έργα που δεν παράγουν έσοδα, συμβάλλουν όμως στην περιβαλλοντική και λειτουργική αναβάθμιση της πόλης. Ειδικότερα περιλαμβάνει συγκοινωνιακά έργα, που διασφαλίζουν τη συνέχεια της πόλης με το παράκτιο μέτωπο, όπως και τη βέλτιστη διασύνδεση της παράκτιας ζώνης με το υπερτοπικό αστικό οδικό δίκτυο, με κυρίαρχη την εγκάρσια μετατόπιση της Λεωφόρου Ποσειδώνος, αντιπλημμυρική προστασία της άμεσης και ευρύτερης περιοχής και υποστηρικτικές εγκαταστάσεις.
Η Α΄ Φάση έχει ήδη σχεδόν ολοκληρωθεί, εξασφαλίζοντας από τεχνική άποψη τις προϋποθέσεις για την έναρξη υλοποίησης των έργων Β’ Φάσης.
Η Β΄ Φάση, με έργα υπό δημοπράτηση, αφορά σε έργα Αναπλάσεων που διαμορφώνουν την φυσιογνωμία και «επιδερμίδα» του Μητροπολιτικού Πάρκου, δηλαδή έργα επιφανειακών διαμορφώσεων και φυτεύσεων και έργα κτιριακών και δευτερευουσών εγκαταστάσεων στις θεσμοθετημένες ζώνες, υποδομές των παραπάνω διαμορφώσεων καθώς και Επιλεγμένα Λιμενικά έργα εντός θαλάσσης, που συμπληρώνουν την όλη ανάπλαση στο θαλάσσιο μέτωπο

Ο σχεδιασμός αφορά στην ανάπλαση του πάρκου βασιζόμενος σε θεματικές λειτουργικές ενότητες που αναπτύσσονται πέριξ πέντε διαμήκων αξόνων-βασικές πύλες εισόδου στο πάρκο -που συμβολίζουν τη συνέχεια της κίνησης από και προς την πόλη. Οι προβλεπόμενες αναπλάσεις αφορούν σε:

α) έργα διαμορφώσεων τοπίου, εγκαταστάσεων περιβάλλοντος χώρου, φύτευση, καθώς και αναγκαίων έργων υποδομής, δηλαδή έργα που κυρίως αφορούν στην «επιδερμίδα» της όλης περιοχής ανάπλασης – έκτασης συνολικής 536,860 στρεμμάτων – με στόχο την περιβαλλοντική αναβάθμιση της περιοχής και τη δημιουργία ενός Πάρκου μητροπολιτικής κλίμακας.
(β) υποστηρικτικό κτιριακό πρόγραμμα του Πάρκου που περιλαμβάνει νέα κτιριακά έργα ανωδομής επιφανείας 3.957,30τμ και συνοδών βοηθητικών υπογείων χώρων επιφανείας 865,30 τμ, στέγαστρα επιφανείας 810 τμ, υπόγειους χώρους στάθμευσης επιφανείας 30.930 τμ, αναδιαρρυθμίσεις και βελτιώσεις υφιστάμενων κτιρίων, και ειδικές κατασκευές.
(γ) δημιουργία πεζογεφυρών, στον Ιλισό, στο δυτικό κανάλι προς Κηφισό και στις πάνω από τις δεξαμενές νερού, που εξασφαλίζουν τη σύνδεση των επιμέρους ζωνών και την εσωτερική κινητικότητα εντός του Πάρκου,
(δ) έργα οδοποιίας αποκλειστικά εντός της Ζώνης του πάρκου (ήτοι εσωτερικές οδοί, με ασφαλτική επιφάνεια κύλισης), υπαίθριων χώρων στάθμευσης μηχανοκίνητων δικύκλων και προσβάσεων των υπόγειων χώρων στάθμευσης, με τα συναρτώμενα έργα υποδομής.
(ε) υδραυλικά έργα εντός της ζώνης του πάρκου (αποχέτευση ομβρίων, περιβάλλοντα χώρου, αποχέτευση ακαθάρτων, πρωτεύον και δευτερεύον δίκτυο άρδευσης, και τροφοδοσία δεξαμενών αναψυχής)
(στ) λιμενικά έργα, καθώς και όλες τις αναγκαίες συμπληρωματικές μελέτες αυτών, σε τελικό στάδιο φυσικού σχεδιασμού. Τα έργα αυτά αφορούν σε προβλήτες, νησίδες, διαμορφώσεις παραλίας κλπ (Μοσχάτο και Καλλιθέα μέχρι τη ναυταθλητική μαρίνα), εξαιρουμένων των διαμορφώσεων της «επιδερμίδας» των εντός θαλάσσης έργων,
(ζ) Μέτρα αντιθορυβικής προστασίας για την μείωση του αστικού θορύβου προερχόμενου από τις μεταφορές.
(η-θ) Κατασκευή νέων διαβάσεων και λοιπών βελτιωτικών παρεμβάσεων της προσβασιμότητας πεζών και μέσων μικροκινητικότητας στην οδό Εθνάρχου Μακαρίου και από το Σταθμό Μετρό Φαλήρου προς το Πάρκο.

Το έργο δημιουργίας του Αστικού Μητροπολιτικού Πάρκου «ΑΕΝΑΟΝ» στο Φαληρικό όρμο αποτελεί ένα από τα ωριμότερα περιβαλλοντικά και αναπτυξιακά έργα αστικής αναζωογόνησης στη χώρα μας με ευρεία θεσμική και κοινωνική αποδοχή.